OVER ONS

Een bijzondere collectie COSTUME JEWELRY vindt u in Droomfabriek de Groot & de Jong, actrice Trudy de Jong en acteur Theo de Groot laten u genieten van een oogstrelende collectie.

Theo de Groot Droomfabriek Antiek Trudy de Jong

Uniek in Amsterdam, Coco Chanel, Dior, Lacroix, Yves St Laurent, we kennen ze allemaal. Minder bekend hier in Europa zijn de  Amerikaanse designers die vanaf begin vorige eeuw hun fantasie en vakmanschap en goede smaak omzetten in schitterende Costume Jewelry. Dit is niet terecht want Miriam Haskell, Kenneth Jay Lane, Marcel Boucher, Iradj Moini, Larry Vrba,  Stanley Hagler, Eugene Joseff, de Mazer Brothers, de ontwerpers bij Trifari, Juliana, Selro en Coro/ Vendome, Weiss, Alice Caviness, Alexis Kirk,  Carolee, Eisenberg, Henry Schreiner, Judy Lee, Kramer,  de Pennino Brothers, Robert DeMario, Sarah Coventry, zij verrijkten de wereld met oogverblindende schoonheid.

Lees meer..

Veel goudsmeden en ontwerpers die bij Cartier werkten trokken rond 1900 vanuit Europa naar het beloofde land en  gingen werken bij Tiffany’s en Van Cleef en Arpels of in de werkplaatsen in New York en Providence, waar de voor iedere beurs beschikbare sieraden, want niet gemaakt van goud, geen zilver, geen echte stenen maar glas, kristal, rhinestones en namaakparels, in grote hoeveelheden werden vervaardigd en verkocht bij Macy´s en andere department stores. Nu nog heeft Goodman en Bergdorf een prachige collectie in de aanbieding, maar allang niet meer voor de democratische prijzen van toen. Sommige stukken zijn nu soms duurder dan echte juwelen.

Er is nog veel bewaard gebleven, want elk seizoen brachten deze firma´s een nieuwe lijn op de markt. Nieuwe vormen, nieuwe kleuren. Hoewel… sommige items zijn moeilijk vindbaar. Veel broches, oorbellen, halskettingen en armbanden zijn gesigneerd, en ook heel veel niet, maar de kenner ziet onmiddellijk de hand van de maker. Elke tijd heeft zijn eigen signatuur, zijn eigen stempel en aan de hand van de literatuur,  veelal amerikaans, zijn die goed te duiden.

Costume Jewelry zijn schitterende namaakjuwelen. Mamy Eisenhower bijvoorbeeld, de echtgenote van voormalig President Eisenhower, liet haar diamanten tiara exact namaken en droeg haar fake tiara bij officiële gelegenheden en balls, niemand die het ziet, terwijl haar kostbare echte tiara in de kluis bleef liggen. De goud en zilversmeden die met deze minder kostbare materialen werkten konden heerlijk  experimenteren, want als een onechte steen verprutst werd was dat geen financiële ramp. Vandaar dat bij namaakjuwelen de vormen vaak “over de top” zijn en veel exuberanter, exotischer en grotesker dan bij `precious jewels´. Amerikanen, net als Italianen, houden van groot “bigger than life”, dus werden er soms extravagant grote broches en kettingen ontworpen en gemaakt en … gedragen.  Costume Jewelry is veelal niet bescheiden. Dit heeft ook te maken met het feit dat de nepjuwelen die voor de grote shows op Broadway werden gemaakt ook gezien moesten worden op de achterste rijen. De juwelen voor de filmindustrie moesten weer aan andere voorwaarden voldoen i.v.m. het studiolicht etc. Eugene Joseff noemde zich Joseff of Hollywood. De studiobazen waren verguld met zijn ontwikkeling van een metaal dat een matte uitstraling had en dat niet te onderscheiden was van goud. Joseff werd op deze manier de belangrijkste leverancier van Costume Jewelry in Hollywood, o.a. Audrey Hepburn droeg zijn juwelen in Breakfast at Tiffany´s en Liz Taylor in Cleopatra.

Met de industrialisatie die in Engeland zijn oorsprong had, werden er machines gemaakt die massaproduktie van Costume Jewelry mogelijk maakten. Jewelry was dus niet meer alleen betaalbaar voor de hogere klasse. De kwaliteit van stenen slijpen en metalen settingen produceren kwam op een hoger niveau te liggen.  Tijdens de regeerperiode van Queen Victoria (1837-1901)          werden er al prachtige sieraden ontworpen. Open settingen zorgden ervoor dat het licht op een betoverende  manier door de stenen kon spelen. Fantastische kleuren werden geïntroduceerd. Liefde en sentiment werden het kenmerk van Victoriaanse juwelen.  Harten, cupidootjes en lovebirds waren de gebruikelijke motieven, terwijl het anker de hoop symboliseerde en slangen, vooral slangen met hun start in de bek,  stonden voor eeuwige liefde.  De Victorianen hadden een onstilbare honger naar nieuwe stijlen en materialen. Organische materialen als schildpad, been, ivoor en de tanden en klauwen van tijgers werden “highly fashionable”. Hun interesse in de natuur – Charles Darwin publiceerde zijn evolutietheorie –  kwam tot uitdrukking in fauna en florale  ontwerpen.   Zelfs echte insecten werden verwerkt in sieraden. En echte stenen werden ook toen al  gecombineerd met namaakstenen. Jaren voordat Coco Chanel zei dat een vrouw namaak en echt moet combineren.  “Een vrouw vragen alleen echte juwelen te dragen is net zoiets als haar vragen zich met echte bloemen te bedekken.  Dat gaat stinken en verwelken.” Chanel lanceerde in het begin van de 20ste eeuw de mode van lange snoeren valse parels – japanse namaakparels kwamen vanaf 1890 op de markt – gecombineerd met echte parels.

De Art Nouveau juwelen die actrice Sarah Bernhardt (1844-1923) op het toneel droeg – ontworpen door kunstenaars als Lalique en Mucha – waren exact nagemaakt, maar dan van onedele metalen en imitatiestenen  werden een succes, iedereen kocht een stukje Sarah B. bij wijze van spreken. Niet alleeen tegenwoordig, maar celebrities hebben altijd al veel navolging gehad. De invloed van Sarah B. op de mode verschilde niet zoveel van die van Madonna en Lady.

Franse couturiers als Chanel en Schiaparellli  maakten Costume Jewelry/ Jouaillerie de Byoux populair, maar in Amerika produceerde men echt veel en werd het meer gedragen dan overal elders. Vandaar dat je bij Costume Jewelry vooral denkt aan Amerika. Dit typisch Amerikaanse fenomeen veroverde tenslotte Europa, hoewel  Europeanen ook nu nog vaak minder op de hoogte zijn van wat Amerikaanse ontwerpers hebben gemaakt, laat staan dat we hun namen kennen. Een enkeling zal misschien van de nu bejaarde Kenneth Jay Lane gehoord hebben omdat hij de lievelingsontwerper was van Jacky Kennedy.

Kenneth Lane begon zijn carrière in de vijftiger jaren bij Vogue, toen onder leiding van de befaamde en eigenzinnige  Diana Vreeland.  Zij  was dol op zijn werk en publiceerde  zijn eerste ontwerpen, zoals schoenen voor Dior en later zijn  jewelry designs.  Zijn clientèle bestond uit First ladies, royalty en filmsterren, van Nancy Reagan tot Ivana Trump, Audry Hepburn en de Princess van Wales. En toch waren en zijn zijn sieraden nog goed betaalbaar. Voor collectionairs zijn de stukken  gesigneerd K.J.L.  – zijn vroege werk – het meest gewild. Lane liet zich  inspireren door zowel Aziatische als  Grieks-romeinse en Egyptische kunst, ook  Renaissance en Art Deco-motieven zien we terug in zijn ontwerpen.

Niet alleen KJL werkte voor Dior, ook de naam van de duitser Grosse kom je soms tegen in de sieraden van Dior en sommige Diorstukken zijn ontworpen door Kramer, een begenadigd ontwerper uit New York.O.a. Maison Gripoix en Robert Goossens  hebben veel voor Chanel gewerkt.  Van deze zg. paruriers,  die het feitelijke werk deden,  was ook Coco Chanel afhankelijk.

Ver voor KJL waren twee zakenlieden,  Emanuel Cohn en Carl Rosenberger de firma Coro begonnen in 1901.  Tot ver in de jaren 70 maakte deze firma de mooiste sieraden.  In 1929 waren zij de grootste producent van Costume Jewelry, gesigneerd als Coro, later Corocraft en ook Vendome in de jaren 50 was onderdeel van deze firma. Adolph Katz, de directeur van hun designafdeling werd bewonderd om zijn “trembling floral pins”. Dit zijn broches met lieflijke  bewegende bloemen.  Ook de Coro Duettes – twee clipbroches die in elkaar geschoven worden – zijn van zijn hand. Hij werkte ook wel met sterling zilver, het hoogste gehalte zilver,  en verwerkte hoge kwaliteit rhinestones in zijn sieraden.

In de jaren dertig werkte Albert Weiss voor Coro, maar begon in  1942 voor zichzelf.

Weiss stond bekend om zijn fenomenale vakmanschap en zag als één van de eersten de decoratieve waarde van de door Svarovski in 1955 ontwikkelde “aura borealis” stenen,  kristallen met schitterende  regenboogachtige kleuren.  Weiss maakte ook reprodukties van de duitse “smoky qaurtz”kristallen, die bekend werden onder de naam “black diamonds”.

Toen de Du Pont company in 1937 “lucite”, een soort plastic, had ontwikkeld, was Coro één van de eersten om dit nieuwe materiaal in zijn sieraden te verwerken en dan met name in zijn Jelly Belly’s.  Een Jelly Belly is een broche van een dier, waarvan de buik,  gemaakt van een groot rond of ovaal stuk lucite,   het middelpunt vormt. Jelly Bellies zijn prijzige stukken!

Ook  Trifari maakte indrukwekkende Jelly Bellies.

Gustavo Trifari was in 1904 van Napels naar New York geëmigreerd om zijn geluk te beproeven.  In 1910 begon hij  zijn eigen zaak, die overigens nog steeds bestaat. Het resultaat van  fusies met andere firma’s

Trifari’s  “Jewels of India”-oorbellen en bijpassende broches werden gedragen door Madonna in de film Evita. Het waren sieraden geïnspireerd op de juwelen die Cartier populair gemaakt had in de jaren twintig, die op zijn beurt zijn  inspiratie haalde uit de beroemde Indiase Mughal jewels.  Trifari maakte voor Mamie Eisenhower  een parelsnoer met oorbellen van valse parels en namaak diamanten en smaragden, niet van echt te onderscheiden, door haar te dragen tijdens de presidentiële inauguratieballs van 1953 en 1957. Beide verkiezingen werden toen gewonnen door haar man, generaal Dwight “Ike” Eisenhower, die Europa had bevrijd van de nazi’s.

Chef designer van Trifari was de fransman Alfred Philippe, die in 1930 bij de firma kwam werken en tot zijn pensioen in  1968 actief bleef. Er werd gewerkt met hoge kwaliteit Svarovsky kristal, die de firma de bijnaam The Diamanté Kings, opleverde.

Niet onvermeld mag blijven Eisenberg, gesigneerd: Eisenberg Original. Deze van oorsprong kledingfirma bracht vanaf 1930 grote sieraden op de markt die goed bij hun jurken pasten.  Zeer grote broches, vaak van sterling zilver,  met prachtige Svarovski stenen en  namaakparels.  Beeldschoon en zeer bijzonder, hetgeen zich vertaalt in de prijs natuurlijk. Dat dan weer wel.

Nog zo’n topper is de New Yorkse juwelier Henry Schreiner, die in 1951 zijn eigen zaak  begon nadat hij voor Dior had gewerkt.  Marilyn Monroe droeg graag zijn,  niet echt goedkope sieraden, die je niet veel meer vindt.

Ook ontworpen voor de “rich and famous” –  extravagant, groot,  outrageous en duur – zijn de fantastische sieraden van Stanley Hagler en zijn chief designer Ian St. Gielar.

Zij gebruikten Murano handgeblazen glas, ivoor,  namaakparels van de hoogste kwaliteit, Limoges porselein, schelpen.  Alles was vooral uitbundig en overdadig,  heel mooi en kwalitatief van hoog gehalte. Wallis Simpson, de Duchess of Windsor, droeg zijn armbanden.

Hagler begon zijn eigen zaak in de vijftiger jaren, nadat hij eerst voor Miriam Haskell had gewerkt als business adviseur. Nadat hij in 1996 overleed, zette St. Gielar de zaak voort tot op heden.

Misschien op dit moment wel de duurste sieraden komen uit handen van de in Iran geboren Iradj (spreek uit: ieras) Moini.  Bij Saks Fifth Avenue en Goodman & Bergdorf en in zijn eigen kleine winkel in Soho liggen de fraaiste exemplaren, die uit zijn fantastische brein zijn ontsproten. Vaak half edelstenen, been, hout en kristal,  zo mooi gemaakt en getuigend van een buitengewone smaak.  Stunning!  In Amsterdam zijn zijn oorbellen  te koop bij Droomfabriek de Groot & de Jong in de Nw. Spiegelstraat. Werkelijk hors-categorie.  Om het te geloven moet je het gezien hebben, je weet niet wat je ziet.

“Larger than life” zijn de sieraden van Larry Vrba (spreek uit: vurba). Op zijn 22e was hij al chief designer bij Miriam Haskell.  Wat hij maakte was, groot en theatraal. Geen wonder dat veel van zijn klandizie zat in de hoek van de travestieten.

Mariam Haskell.

Qua niveau kunnen we Haskell vergelijken met Chanel en Schiaparelli. En veel van de bovengenoemde ontwerpers zijn schatplichtig aan  Haskell en haar ontwerpers, hoewel zij zelf niet echt ontwierp, maar wel grote invloed had op haar chief-designer Frank Hess.

Als 25-jarige  – net gearriveerd in New York – richtte zij met  Frank Hess, een voormalige  étaleur  – de Haskell Company op en verkocht zij haar adembenemende handgemaakte sieraden in haar shop van  het prestigieuze Mc Alpin hotel.  Zij, een geniale zakenvrouw en Hess, een geniale ontwerper, samen een dynamisch en artistiek succesteam. Tientallen jaren inspireerden zij andere ontwerpers, beïnvloedden de juwelenmode en betoverden  hun vrouwelijke klandizie.  De schoonheid, de originaliteit, het vakmanschap, de hoge kwaliteit materialen , allemaal factoren die iedereen fascineerden  en hebberig maakten.

Haskell was een knappe, intelligente, beetje koele afstandelijke vrouw, die een blauwe maandag aan de Universiteit van Chicago had gestudeerd voor zij een carrière zocht in New York, een carrière die meteen een hoge vlucht nam.  De elite van New York en Hollywood zoals Joan Crawford, Lucille Ball, Gloria Vanderbilt en de Hertogin van Windsor verzamelden haar Costume Jewelry.  Foto’s van celebrities  verschenen in de bladen en film- en theatercredits vermeldden haar naam.

Haar ontwerper Frank Hess was een man die maar met  enkele van zijn medewerkers contact onderhield, hij was erg gesteld op zijn privacy, kortom een complexe persoon- lijkheid. Maar was ook flamboyant, een man die elke werkdag,  sophisticated gekleed, hoge hoed en wandelstok met zilveren  handgreep,  erop toe  keek dat iedereen goed en representatief gekleed was. In het begin ontleende hij zijn motieven aan de natuur: libelles, vogels, bloemen, bladeren,  in een groot assortiment van materialen.  Drie collecties per jaar, Lente, Herfst en Holiday. Door heel Amerika waren er exclusieve verkooppunten en er werden vaak niet meer items gemaakt dan er door die verschillende exclusieve Department Stores waren besteld. Vijf keer per jaar werden de inkopers geïnviteerd om de nieuwe collecties te komen bekijken, daarbij werden zij onthaald op lunches en stijlvolle diners.

Van 1936 tot 1970 had de Company zijn eigen winkel in Saks Fifth Avenue  en in de jaren 30 was Haskell te koop bij Harvey Nichols in Londen. Mirjam Haskell was “hot” en toonaan- gevend.

Haar gezondheidsproblemen echter dwongen haar rond 1950 de zaak te verkopen aan haar broer, die de zaak al weer snel doorverkocht, maar Frank Hess bleef en continueerde het succes tot zijn pensioen.  Designers kwamen en gingen.  Onder hen de jonge étaleur Larry Vrba, die later zulke extravagante sieraden zou ontwerpen en de befaamde Stanley Hagler.

Miriam Haskell stierf in 1981 en had al dertig jaar geen bemoeienis meer met de Company, die overigens nog steeds bestaat.

Miriam Haskell, Kenneth Jay Lane, Marcel Boucher, Iradj Moini, Larry Vrba,  Stanley Hagler,  Trifari, Juliana, Coro, Vendome, Weiss, Alice Caviness, Alexis Kirk,  Eisenberg, Henry Schreiner, Kramer,  de Pennino Brothers, Robert DeMario, Sarah Coventry, zij verrijkten de wereld met oogverblindende schoonheid. En het ligt allemaal in onze winkel te pronken. Soms “over the top” en “bigger than life”, maar altijd elegant en surprising.  Celebrities als Audrey Hepburn, Liz Taylor en Marilyn Monroe droegen het al, maar ook de Duchess of Windsor en Jacky Kennedy. En iconen van nu,  Lady Gaga en Madonna zijn er dol op, Madeleine Albright en Neelie Smit-Kroes.  Costume Jewelry is “highly fashionable”.

“Een vrouw vragen alleen echte juwelen te dragen is net zoiets als haar vragen zich met echte bloemen te bedekken. Dat gaat stinken en verwelken. Een vrouw moet namaak en echt  combineren.” Chanel lanceerde begin 20ste eeuw de mode van lange snoeren valse parels gecombineerd met echte parels. Haar fel begeerde tassen en die van andere  “high-end” designers staan in onze Droomfabriek, u bent van harte welkom.


Theo de Groot